W tym cyklu przybliżymy sytuację tłumacza przysięgłego w poszczególnych krajach Europy, zaczynając od naszego południowego sąsiada.
Jaki jest status tłumacza przysięgłego w Czechach?
Jeśli będziemy mieć trudności w zrozumieniu mowy Czechów, to warto poszukać tłumacza. Jednak powodu do stresu nie ma , gdyż status czeskiego tłumacza przysięgłego jest prawie analogiczny do polskiego tłumacza przysięgłego – poza rozróżnieniem tłumacza ustnego od pisemnego, o czym piszemy dokładnie w dalszej części. Zauważyć warto, że w poszczególnych państwach sytuacja może być odmienna.
Anegdoty głoszą, że Polacy chodzili cały dzień głodni po mieście, bo wszędzie było „Rýchle občerstvenie” … „Czerstwe” po czesku znaczy „świeże”, zupełnie odwrotnie niż w języku polskim. Inna opowieść głosi, że na przyjęciu w ambasadzie czeskiej Polak stwierdził „ale zbytki „ (to słowo w języku czeskim oznacza „odpadki”) , a ambasadorowa na to poczerwieniała jak burak i odparowała: „To nie żadne zbytki ,to wsytko čerstve!”.
Te i inne przykłady mylących podobieństw między językiem czeskim a polskim to tak zwane false friends. Ale jest to temat na osobne opracowanie. Natomiast o języku czeskim piszemy na stronie – tłumaczone języki -język czeski
o języku czeskim
Jak zostać tłumaczem przysięgłym w Republice Czeskiej?
W Czechach od 1967 roku powołuje się tłumaczy przysięgłych. Dla porównania, w Polsce pierwsze przepisy regulujące status zawodowy tłumacza datują się na 7 sierpnia 1920 roku, kiedy opublikowano Decyzję Ministra Sprawiedliwości podjętą wspólnie z Ministrem Skarbu, a dotyczącą „wynagrodzenia świadków, znawców i tłumaczy w postępowaniu karnym”. Natomiast dokładne Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości o tłumaczach przysięgłych to przeddzień Bożego Narodzenia 1928 roku.
Wracając do statusu tłumacza przysięgłego w Republice Czeskiej. Jakie są warunki, które musi spełnić kandydat? Mianowicie, aby nim zostać należy:
- posiadać obywatelstwo czeskie
- faktycznie zamieszkiwać na terenie Republiki Czeskiej, gdyż sąd właściwy musi zarejestrować tłumacza u siebie
- być niekaranym
- przedłożyć dowód posiadania wykształcenia niezbędnego do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego – będzie nim ukończenie wyższej szkoły filologicznej albo zdanie egzaminu z danego języka na najwyższym poziomie . Nieraz wymaga się odbycia (i ukończenia) kursu organizowanego przez Izbę tłumaczy Przysięgłych.
Widać na powyższym wykazie spore podobieństwa przepisów czeskich do systemu prawnego obowiązującego w naszym kraju. Zobacz dla porównania – tłumaczenia przysięgłe w Poznaniu
Hledáte soudního tlumočníka nebo soudního překladatele?
Pytanie które pada, gdy szukamy tłumacza przysięgłego w Czechach oznacza, że – podobnie jak w systemie anglosaskim – Czesi rozróżniają tłumacza przysięgłego ustnego od tłumacza przysięgłego pisemnego. Odpowiednikiem angielskiego „interpreter” (tłumacz ustny ) jest w Czechach Soudní tlumočník. Odpowiednikiem tłumacza pisemnego, czyli brytyjskiego „translator” jest u naszych południowych sąsiadów „Soudní překladatel”. Warto o tym pamiętać, gdy szukamy tłumacza przysięgłego w Republice Czeskiej.
Ilu jest tłumaczy przysięgłych w Czechach?
W Czechach brak publicznych, centralnych danych – takich jak rejestr tłumaczy na stronach polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości : Nie istnieją ogólnodostępne, centralne bazy danych ani oficjalne statystyki podające liczbę wszystkich tłumaczy przysięgłych w Czechach.
Strona Komora soudnich tlumocinku pokazuje tylko kilkudziesięciu tłumaczy języka angielskiego, kilkunastu przekładających język polski na czeski.
Natomiast strona jednota tlumočníků a překladatelů jest bardziej rozbudowana i nie jest bynajmniej odpowiednikiem ministerialnego spisu tłumaczy.
Źródło informacji o tłumaczach w Czechach – wyszukiwarka: