Tłumaczenie finansowe – Q&A

Czym charakteryzują się dobre tłumaczenia finansowe?

Dobrze zadać sobie to pytanie w momencie, w którym mamy zdecydować, komu powierzyć naszą dokumentację firmową do tłumaczenia. Może parę punktów z tego opracowania pomoże podjąć dobrą decyzję – spróbujemy nakierować osoby szukające solidnego tłumacza biznesowego na właściwe tropy, a w każdym razie zwrócić uwagę na kilka spraw niezbędnych do podejmowania decyzji.

Nie każdy zna się na tłumaczeniach, bo zajmuje się prowadzeniem firmy.

Pierwsze podstawowe pytanie, niezależnie czy potrzebujemy tłumaczenia języka angielskiego, francuskiego, niemieckiego czy szwedzkiego (na dany język lub z danego języka na polski) – brzmi: czy niezbędne będzie dla nas tłumaczenie poświadczone? Czyli, możecie zapytać,  tłumaczenie przysięgłe i poświadczone  – to co innego? Nie, to jest to samo, tylko pierwsza nazwa („przysięgłe”) jest najpopularniejsza aczkolwiek nieoficjalna, natomiast w prawodawstwie regulującym zasady wykonywania tłumaczeń stosuje się określenie „uwierzytelnione” albo „poświadczone”.  Argumenty za i przeciw albo krótka lista kontrolna – patrz ostatni paragraf zatytułowany „Czy tłumaczenie finansowe musi być poświadczone”. Po niej można przejść do kolejnego kryterium wyboru tłumacza.

Precyzja i terminologia: Dobre tłumaczenie finansowe musi być terminologicznie spójne i precyzyjne, ponieważ nawet niewielka nieścisłość może prowadzić do błędnych decyzji biznesowych. Tyle teorii. A co to oznacza w praktyce? W zasadzie wszystkie przekłady w Biurze tłumaczeń muszą być spójne i precyzyjne. To jest nasza praktyka tłumaczeniowa. Trudno wyobrazić sobie tłumaczenie techniczne niespójne, choćby pod względem niekonsekwentnego nazewnictwa. Nieporządek kontra porządek? Zawsze tłumacz techniczny odpowie, że lepiej stosować termin dyskusyjny, nie pewny w 100%, lecz używać go konsekwentnie, niż zmieniać terminologię w trakcie pracy nad dokumentem. Taki termin, poza tym, łatwo zamienić na właściwszy dla danego kontekstu znaczeniowego w całym dokumencie. To samo się tyczy tłumaczeń finansowych, precyzja jest standardem pracy Biura tłumaczeń.

Znajomość standardów bankowo-obrachunkowych: A propos standardów. Tłumacz powinien znać międzynarodowe standardy rachunkowości (np. MSR/MSSF) oraz specyfikę prawa podatkowego danego kraju,  oczywiście w zakresie wymaganym dla rzetelnego i dokładnego tłumaczenia konkretnego dokumentu. Gdy mowa o naszym kraju, to obowiązującym aktem pozostaje Ustawa o Rachunkowości z dnia 29.09.1994 r. Więcej w punkcie: „Kto powinien tłumaczyć dokumenty finansowe” .

Stylistyka tłumaczeń finansowych: Teksty finansowe cechują się formalnym, obiektywnym stylem, który należy zachować w języku docelowym. Czyli primo: wysoki poziom znajomości obu języków, również polskiego, co w dzisiejszych czasach już nie jest żartem! Secundo: swobodne poruszanie się osoby parającej się translacją w przestrzeni znaczeniowej zagadnień bankowo-finansowej. Z pewnością swobodę uprawdopodobni drugi fakultet tłumacza w zakresie ekonomii, patrz „Kto powinien tłumaczyć dokumenty finansowe”.

Jakie dokumenty finansowe wymagają tłumaczenia?

Najczęściej tłumaczone u nas w Biurze tłumaczeń Meritum dokumenty określane jako „finansowe” (biznesowe, firmowe) to:

• Bilanse, rachunki zysków i strat – najczęściej jako element sprawozdawczości spółek.
• Sprawozdania finansowe i raporty roczne.
• Opinie biegłych rewidentów – jak wyżej, często jako składnik rozbudowanych Sprawozdań.
• Umowy handlowe i bankowe, umowy między podmiotami w ramach B2B, licencyjne, franczyzowe, leasing maszyn i urządzeń, dokumentacja kredytowa.
• Dokumentacja podatkowa (PIT, CIT, VAT).
• Analizy rynkowe i biznesplany – te nie zawsze są tłumaczone jako poświadczone.

Czy tłumaczenie finansowe musi być poświadczone?

Choć od strony praktycznej tłumaczeń finansowych może dokonywać każdy specjalista w dziedzinie finansów i bankowości, w przypadku oficjalnych dokumentów składanych w urzędach, bankach czy sądach często wymagane jest tłumaczenie przysięgłe (czyli poświadczone, zwane też uwierzytelnionym, jak wytłumaczyliśmy na wstępie). Poza tym: tłumacz przysięgły  – a zwłaszcza ten zatrudniony w Biurze tłumaczeń przysięgłych  – gwarantuje pełną 100% zgodność z oryginałem i dodatkowo ponosi za to odpowiedzialność prawną, czego nie można powiedzieć o tłumaczu zwykłym. Dodatkowo pamiętajmy, że jeśli zlecimy tłumaczenie naszemu pracownikowi, to jego odpowiedzialność ogranicza się do 3-krotności miesięcznego wynagrodzenia (to zawarte jest w Kodeksie pracy). Może to być znikoma kwota, w stosunku do narażenia firmy na straty z tytułu błędów w tłumaczeniu ważnych dokumentów.

A gdy mamy alternatywę – wykonanie osobnego audytu i napisanie sprawozdania polskiej spółki-córki a przetłumaczenie i przedłożenie w urzędzie tłumaczenia sprawozdania firmy macierzystej? Jaka będzie różnica w cenie? Wybór tłumaczenia poświadczonego stanie się oczywisty!

Podsumowując: tłumacz przysięgły tłumaczy w zasadzie 1:1 dany dokument. Nie może niczego interpretować, zmieniać, skracać ani dodawać według własnego widzimisię. Odpowiada za to zawodowo.

Kto powinien tłumaczyć dokumenty finansowe?

Dokumenty finansowe najlepiej powierzyć tłumaczom specjalizującym się w tematyce ekonomicznej, często są to ekonomiści lub księgowi z wysokimi kompetencjami językowymi. Zapewnia to poprawne zrozumienie kontekstu finansowego, a nie tylko literalne przełożenie słów czy zwrotów. Praktyczne rzecz ujmując – Biuro tłumaczeń, które zagwarantuje nam powierzenie tłumaczenia wrażliwych danych biznesowych osobom z wyższym wykształceniem z zakresu ekonomii, bankowości i finansów, poza dyplomem z Filologii tłumaczonego języka, jest najwłaściwszym wyborem.

Reasumując: w szanowanym biurze tłumaczeń dostaniemy dwa w jednym – fachowców-filologów czyli tłumaczy przysięgłych oraz konsultantów – korektorów z dziedziny finansów – nawet jeśli tłumacz przysięgły sam nie jest z wykształcenia ekonomistą. Akurat w Meritum mamy optymalną sytuację, gdyż tłumacz jest z zawodu ekonomistą.

Jakie są główne wyzwania w tłumaczeniach finansowych?

Różnice systemowe: Systemy podatkowe i rachunkowe różnią się między krajami (np. polska ustawa o rachunkowości kontra MSSF).

Neologizmy i żargon branżowy: Branża finansowa szybko tworzy nowe terminy, które wymagają aktualnej wiedzy rynkowej. To dotyczy każdej branży, nie tylko finansów.

Ramy czasowe: Dokumenty finansowe często muszą być gotowe w bardzo krótkim czasie, zwłaszcza podczas zamykania roku obrotowego, niemal JIT i ASAP. To jest najbardziej prawdopodobne do osiągnięcia w Biurze tłumaczeń, gdzie pracuje zespół tłumaczy i praca ASAP jest na porządku dziennym.

Odnośniki:

MSSF Przewodnik – do pobrania na stronie agencji Deloitte

Na stronie Eur Lex Rozporządzenie MSR